Een offerte maken voor plaatwerk: stappenplan van tekening tot prijs

Een plaatwerkofferte maken is veel rekenwerk: elk onderdeel heeft materiaal, snijden, zetten, lassen en afwerken. Reken je te laag, dan werk je voor niets. Reken je te hoog, dan win je de order niet. Met een vast stappenplan blijft je offerte reproduceerbaar, ook als iemand anders hem maakt.

Stap 1: begin bij de tekening

Lees de tekening of het 3D-model en schrijf op wat er gemaakt moet worden: aantal, materiaal, dikte, afmetingen en toleranties. Staat er iets niet op, vraag het dan aan de klant voordat je rekent. Een aanname die later niet blijkt te kloppen, kost je geld. Noteer ook de tekeningrevisie waarop je offerte is gebaseerd.

Stap 2: bereken het materiaal

Reken met het bruto materiaal, niet met het netto. Een plaat die je snijdt, levert afval op: tussenruimte, randen en delen die niet te gebruiken zijn. Hoeveel afval dat is, hangt af van de vorm van het onderdeel en hoe je het op de plaat legt. Een afvalpercentage per materiaal of per type onderdeel is een goed begin. Je kunt het verfijnen als je nacalculatie laat zien dat het afwijkt.

Reststukken die je kunt hergebruiken, verlagen je kosten. Maar reken er alleen op als je ze ook echt terugvindt en gebruikt.

Stap 3: bewerkingen per machine

Voor elk onderdeel noteer je de bewerkingen in volgorde, bijvoorbeeld lasersnijden, ontbramen, zetten en lassen. Per bewerking heb je twee getallen nodig:

• Opstarttijd: de tijd om de machine in te stellen, die je één keer per serie betaalt.
• Tijd per stuk: de tijd die elk onderdeel kost.

Door ze apart te houden, zie je het verschil tussen één los stuk en een serie van tien. Daar zit vaak de grootste fout in offertes.

Stap 4: uurtarieven en kostprijs

Vermenigvuldig de tijd met een uurtarief per machine of werkplek. Een goed uurtarief bevat niet alleen het loon, maar ook de machinekosten, de ruimte en de overhead, gedeeld door de uren die je echt kunt verkopen. Hoe je dat berekent, staat in kostprijs en marge berekenen in de metaal.

Stap 5: uitbesteed werk en extra's

Poedercoaten, galvaniseren, stralen of keuring door derden komen er bovenop, met transport. Vergeet ook voorbereiding, verpakken en verzenden niet. Dat zijn kleine posten, maar bij veel orders tellen ze op.

Stap 6: toeslag, marge en afronden

Op de kostprijs komt een toeslag voor winst en risico. Weet of je een opslag of een marge hanteert, want 20 procent opslag is niet hetzelfde als 20 procent marge. Rond af op een bedrag dat past bij de klant en het werk, en houd je ondergrens in de gaten: de laagste marge waarvoor je een order nog aanneemt.

Rekenvoorbeeld (fictief)

Een beugel van 3 mm staal, serie van 50 stuks. Alle getallen zijn voorbeeldwaarden.

Onderdeel	Berekening	Bedrag
Materiaal	50 × € 1,20 + 15 % afval	€ 69,00
Lasersnijden	Opstarttijd 10 min + 50 × 0,5 min = 35 min × € 120 per uur	€ 70,00
Zetten	Opstarttijd 15 min + 50 × 0,8 min = 55 min × € 80 per uur	€ 73,33
Verpakken	20 min × € 55 per uur	€ 18,33
Kostprijs		€ 230,66
Verkoopprijs bij 20 % marge	€ 230,66 / 0,80	€ 288,33

Je ziet hoe de opstarttijd meeweegt: bij 5 stuks was het aandeel van de opstarttijd veel groter geweest, en de prijs per stuk dus hoger.

Valkuilen

• Offreren op basis van een schets zonder de aannames op te schrijven.
• Opstarttijd in de tijd per stuk stoppen, waardoor een serie te duur en een los stuk te goedkoop wordt.
• Het uurtarief alleen op het loon baseren.
• Nooit terugkijken: zonder nacalculatie leer je niet waar je steeds te laag zit.
• Een offerte zonder geldigheidsduur, terwijl de materiaalprijs elke maand verandert.

Veelgestelde vragen